14 Mayıs 2013 Salı

Arapça-Türkçe Yazı Yazmanın Zorluğu

Hazırlamakta olduğum bir Arapça ders notu..
Arapça'ya olan ilgimiz günden güne artıyor. Halkımız bir dönem Fransızca'nın, bir dönem İngilizce'nin yoğun varlık baskısı altında kaldı. Şimdilerde bir dengelenme sürecidir yaşanıyor. Artık insanımız sadece bu iki yabancı dilin değil, başka dillerin de var olduğunu, insanların ilgi duydukları kültürlerin de dil öğrenmede çok önemli yer tutması gerektiğini farketti.
İşte böyle bir dengelenme sürecinde Arapça da hiç şüphesiz ait olduğu yere geldi ve hak ettiği hüviyeti her geçen gün daha da fazla kazanıyor. Ne var ki yıllar öncesinde bir entegrasyon kaygısıyla alfabemiz değiştirildi. Şimdi alfabesi farklı bir dilin öğrenilmesiyle karşı karşıyayız.
Ben bu dili öğrenmeye başladığımda bilgisayar kullanımı, bu bilgilerin bilgisayara aktarımı, bu yolla internet ortamında dağıtımı gibi konular çok yaygın değildi. Hele de daha Türkçe karakterleri adam gibi yazamazken, Arapça karakterleri bilgisayar ortamına taşımak pek düşünülmedi.
Ne zaman ki İnterneti daha etkin kullanma imkanları arttı, talepler de beraberinde geldi. Bu sırada ben de bir öğrenci grubunda Arapça dersi vermeye başlamıştım. Ders notları hazırlama sıkıntısı yüzünden çok yöntem denedim. Başta bu ders notlarını elde yazıyordum. Ancak idealist yapımdan dolayı bunları asla yeterli göremedim.
Sonraları çok daha büyük zorluklarla Arapça ders notlarımı bilgisayarla yazmaya başladım. Tabii buna yazmak denirse... Onlar mı beni yazıyordu, yoksa ben mi onları, bilemedim... Satırlar alta üste kayıyor, bir türlü istediğim yazı istediğim yerde çıkmıyordu. Word ile yazdığım yazılar print edilince ayrık ayrık çıkıyor, bazen de ters çıkıyordu. Hareke koyduğum zaman yazılar feleğini şaşıyor, her biri bir yere kaçışıyordu. DOC olarak dosya yazıp PDF'ye çevirmeye çalışırken ortada artık Arapça yazı falan kalmıyor, kargacık burgacık şekiller oluşuyordu.
Hele de yarı Arapça, yarı Türkçe bir yazı yazacaksam... Ki genelde yaptığım budur. Arapça metinler ve yanlarında Türkçe açıklamalar... Burada da sorunlar kat kat artıyordu. Çünkü biri soldan sağa giden bir dil, diğeri sağdan sola... Artık yazdığım yazıların içime sinecek şekilde olmasından geçtim, kabul edilir bir hale gelmesi için bile akla karayı seçiyordum.
 
Şimdi bunca uğraş sonunda kendime bazı yollar belirledim ve gidiyorum. Şu an word üzerinde bu metinlerimi yazıyorum. Yabancı dil desteği olan bir Windows 7 sistemim ve MS Office'im var. Bir de internette elimin altından düşmeyen harekeli Arapça klavyelerim. Hangilerini mi kullanıyorum?Bir tanesi  http://www.isa-sari.com/osmanlica/, diğeri de http://www.ilimdunyasi.com/klavye/ilimdunyasi-arabic-keyboard.html adresinde. Bu siteleri hazırlayanlardan Allah razı olsun. Bunlarla yazdığım yazılar herhalde buradan Ay'a yol olur. Çok ama çok istifade ettim bunlardan. Özellikle de İsa Sarı'ya ait olandan. Çünkü diğerini yeni keşfettim.
 
Ancak yine de hala istediğim pratik seviyenin çok gerisindeyim. Bu klavyeler yardımıyla Arapça metni yazıyor, kesiyor yada kopyalıyorum. Sonra da MS Word'e yapıştırıyorum. bu yazıların yönelimlerinden dolayı değişik huyları var. Sağa git dediğim sola gidiyor, şaşıbeş ilerliyor yazılar. Ben de kendimce çareler bularak ilerleme hızımı süreç boyunca artırdım.
 Yapılması gereken işler hala çok. Bu işlere eli yatkın arkadaşlarımı bu meselelere el atmaya davet ediyorum. Başta bu işlerin çilesini fazlasıyla çekmiş ve çekmekte olan bendenizden yardım isterseniz büyük bir keyifle bu görevi deruhte ederim, biliniz. Bu konuda yaşanan sıkıntıları ben bilirim.
Mesela birkaç ipucu:
1. Latin fontları ile Arapça fontlarının görünürlük düzeyleri farklı. Mesela 12'lik fontla latince yazarken aynı derecede okunur bir Arapça metin 20'lik fontta olmak icap ediyor.
2. Aynı şekilde latin metni koyu yazmazken, Arapça metni koyu yazmak gerekebiliyor.
3. Arapça ve Latince yazmak için aynı editör ve aynı klavye kullanılmalı. Bunun için de bir ekran klavyesi açılmalı programın içinden. Ekran klavyesi açılır açılmaz yazı yazma olayı sağdan sola şekline dönmeli. Ekran klavyesi kapatılınca da yeniden soldan sağa dönmeli ve latin alfabesi yazılarına devam edilebilmeli.
4. Arapça metinlerin harekelerle bozulmasını engelleyen düzenlemeler yapılmalı. Harekeli veya harekesiz yazılabilmeli. Gerekirse tüm yazı yazılıp sonra harekelenebilmeli.
5. Arapça Fontlar ayrı, latin fontlar ayrı bir yerde seçilmeli ve seçilen fontlar gerçek ve kullanışlı, ayrıca istenen çeşitlilikte olmalı.
6. Kısacası güzel, pratik ve insana yazma şevki veren bir tasarım ile mevcut editörlere böyle bir ekleme yapılarak maksimum performans sağlanmalı ki, bizim gibi halen gayretini kaybetmemiş insanlar, bu güzel dili öğrenmek isteyenlere daha fazla malzeme sunabilsin.
Eğer benim bilmediğim yöntemler biliyorsanız, lütfen yorum kısmında paylaşmaktan çekinmeyiniz.
Bu dediklerimin gerçekleşmesi dileğiyle herkese ilim dolu günler diliyorum.