30 Kasım 2015 Pazartesi

مِفتَاحُ بَابِ بَيْتِ أَحمَدَ tamlamasında kapı ve evin önüne belirlilik takısı koymak gerekir mi ?

Soru: مِفتَاحُ بَابِ بَيْتِ أَحمَدَ tamlamasında kapı ve evin önüne belirlilik takısı koymak gerekir mi ?

Cevap: Burada geçen tamlama Türkçe'de de olduğu gibi bir zincirleme isim tamlamasıdır. Arapça'da muzâf için olan kural: Elif-lam almamak, tenvin almamak.
Muzafun ileyh için kural ise: Mecrûr olmaktır. 

Bir kelime hem muzâf hem de muzâfun ileyh ise o kelime bu iki grup kurala da aynı anda uymak zorundadır, yani aynı anda hem elif-lam ve tenvin almayacak, hem de mecrûr olacaktır. 

Burada miftâh kelimesi muzâf olduğu için elif lam ve tenvin almamıştır.

Bâb kelimesi beyt kelimesine muzâf olduğu için elif-lam belirlilik takısı almaz, öte yandan miftah kelimesine muzâfun ileyh olduğu için mecrûr olur. 

Beyt kelimesi, Ahmed kelimesine muzâf olduğu için elif-lam belirlilik takısı almaz, öte yandan bâb kelimesine muzâfun ileyh olduğu için mecrûr olur. 

Ahmed kelimesi hiçbir şeye muzaf değildir, beyt kelimesine muzâfun ileyhtir. Bu nedenle mecrûrdur. Ne var ki Ahmed kelimesi gayr-ı munsarıf bir kelime olduğu için mecrûrluğunu fetha ile gösterir, çünkü kesra almasına müsaade yoktur. 

Arapça'da zincirleme isim tamlamaları böyle yapılır.